gn và ill — montagne, famille

Đây là là hai âm khá dễ cho người Việt, vì cả hai tổ hợp gn và ill đều rơi vào âm mà bạn đã có sẵn trong tiếng mẹ đẻ. Chỉ cần nhớ đúng quy tắc chính tả và vài ngoại lệ là bạn phát âm chuẩn ngay.

Cách phát âm

Tổ hợp gn đọc là /ɲ/, đúng bằng âm « nh » trong « nhà », « nhỏ » của tiếng Việt. Thân lưỡi áp lên vòm miệng, hơi thoát qua mũi. Đây là lợi thế lớn: bạn không cần học âm mới, chỉ cần nhận ra chữ « gn » thì đọc « nh ».

Tổ hợp -ill- thường đọc là /j/ - âm « i » lướt nhanh, giống « y » trong « yêu » của tiếng Việt. Chữ « ll » ở đây không đọc thành « l ».

Ngoài ra, « il » cuối từ đứng sau một nguyên âm cũng đọc /j/: travail ▸Léa▸Rémi /tʁa.vaj/ (công việc), soleil ▸Léa▸Rémi /sɔ.lɛj/ (mặt trời), œil ▸Léa▸Rémi /œj/ (con mắt). Ngược lại, « il » cuối từ đứng sau một phụ âm thì « l » được đọc bình thường: avril ▸Léa▸Rémi /a.vʁil/ (tháng Tư), il ▸Léa▸Rémi /il/ (nó, anh ấy). Chỉ cần nhìn chữ ngay trước « il » là nguyên âm hay phụ âm, bạn sẽ đoán đúng.

Vì sao đây là bài dễ với người Việt? Bởi âm « nh » /ɲ/ xuất hiện đầy trong tiếng Việt, còn âm lướt « y » /j/ cũng vậy. Bạn không phải tập khẩu hình mới, chỉ cần rèn phản xạ chính tả: hễ thấy « gn » thì bật « nh », hễ thấy « -ill- » thì bật « y » (trừ mấy ngoại lệ bên dưới).

Lỗi người Việt hay mắc

• Đọc « ll » trong -ill- thành « l ». Nhớ: fille là /fij/ (« phi-y »), không phải « phin ».

• Quên các ngoại lệ quan trọng. Một số từ vẫn đọc « ill » thành /il/ (có âm « l » thật):

  • ville ▸Léa▸Rémi /vil/ - thành phố

  • mille ▸Léa▸Rémi /mil/ - nghìn

  • tranquille ▸Léa▸Rémi /tʁɑ̃.kil/ - yên tĩnh

• Đọc « gn » thành « g-nờ » tách rời. Phải là một âm « nh » liền mạch, không tách chữ « g » ra đọc riêng.

Vì sao lại có ngoại lệ như ville, mille? Đó là những từ gốc Latinh giữ lại cách đọc « l » cũ, trong khi đa số từ khác đã chuyển sang /j/ theo thời gian. Bạn cần nhớ các ngoại lệ này, nhưng chúng lại là những từ rất thông dụng nên gặp nhiều sẽ quen ngay.

Luyện tập

Đọc to từng từ, để ý âm « nh » và âm « y »:

• Espagne ▸Léa▸Rémi /ɛs.paɲ/ - nước Tây Ban Nha

• ligne ▸Léa▸Rémi /liɲ/ - đường, dòng

• oignon ▸Léa▸Rémi /ɔ.ɲɔ̃/ - củ hành

• billet ▸Léa▸Rémi /bi.jɛ/ - vé

• juillet ▸Léa▸Rémi /ʒɥi.jɛ/ - tháng Bảy

Rồi luyện câu, chú ý đừng lẫn giữa /j/ và ngoại lệ /il/:

• Ma famille habite à la campagne. ▸Léa▸Rémi - Gia đình tôi sống ở nông thôn.

• La fille travaille en ville. ▸Léa▸Rémi - Cô gái làm việc trong thành phố.

• Il fait du soleil sur la montagne. ▸Léa▸Rémi - Trời nắng trên núi.

Nắm xong hai tổ hợp này, bạn còn một câu hỏi lớn cần giải: khi nào phụ âm cuối được đọc, khi nào là âm câm?