/o/ – /ɔ/: hai âm o
Giống bài trước, tiếng Việt lại có sẵn cả hai âm: /o/ giống «ô» (trong «cô», «tô»), còn /ɔ/ giống «o» (trong «co», «to»). Bạn chỉ cần nhìn chính tả và vị trí chữ o trong âm tiết là biết đọc âm nào.
Cách phát âm
/o/ (đóng): môi chúm tròn nhỏ, đẩy ra trước, lưỡi rút về sau. Giống «ô» tiếng Việt. Ví dụ: mot /mo/ (từ/chữ).
/ɔ/ (mở): môi vẫn tròn nhưng mở rộng hơn, hàm dưới hạ xuống. Giống «o» tiếng Việt. Ví dụ: porte /pɔʁt/ (cửa).
Cả hai đều tròn môi, khác nhau ở độ mở: /o/ khép, /ɔ/ mở. Nói «ô» rồi «o» liền nhau để cảm nhận hàm hạ xuống.
Quy tắc chung (có ngoại lệ)
/o/ đóng khi viết là eau, au, ô, hoặc khi chữ o đứng cuối âm tiết không có phụ âm đọc theo sau: chaud /ʃo/ (nóng), tôt /to/ (sớm), vélo /ve.lo/ (xe đạp).
/ɔ/ mở khi chữ o đi liền một phụ âm có âm trong cùng âm tiết: homme /ɔm/ (đàn ông), école /e.kɔl/ (trường học), sport /spɔʁ/ (thể thao).
Ngoại lệ quan trọng: chữ o đứng ngay trước âm /z/ vẫn đọc /o/ đóng, dù sau nó có phụ âm — như rose /ʁoz/ (hoa hồng), chose /ʃoz/ (thứ, việc).
Cách viết sang âm
Chữ viết | Âm | Ví dụ |
|---|---|---|
eau | /o/ | eau /o/ — nước |
au | /o/ | beau /bo/ — đẹp |
ô | /o/ | hôtel /o.tɛl/ — khách sạn |
o + phụ âm đọc | /ɔ/ | homme /ɔm/ — đàn ông |
Một số cặp từ cần lưu ý
Âm /o/ đóng | Âm /ɔ/ mở |
|---|---|
nôtre /notʁ/ (cái của chúng ta) | notre /nɔtʁ/ (của chúng ta) |
saute /sot/ (nhảy) | sotte /sɔt/ (ngốc nghếch) |
Chú ý cặp nôtre và notre: chỉ khác một dấu mũ trên chữ o, nhưng một bên là đại từ, một bên là tính từ sở hữu.
Lỗi người Việt hay mắc
Đọc mọi chữ o thành «ô»: «porte» bị đọc «pôrt» thay vì /pɔʁt/. Nhớ: o + phụ âm thường là mở /ɔ/.
Nhầm ngược lại: «mot» bị đọc /mɔ/ thay vì /mo/. Chữ o cuối âm tiết là đóng.
Quên ngoại lệ /z/: «rose» bị đọc /ʁɔz/ thay vì /ʁoz/.
Luyện tập
Đọc to, phân loại đóng hay mở: mot , porte , chaud , homme , beau , école , tôt , rose .
Rồi luyện các câu:
Il fait chaud. — Trời nóng.
La porte est ouverte. — Cửa đang mở.
C'est un beau mot. — Đó là một từ đẹp.
L'homme est à l'école. — Người đàn ông đang ở trường.
Bài tiếp theo sẽ khó hơn một chút: nhóm âm «ơ» tròn môi mà tiếng Việt không có sẵn — deux, peur, le.