Quy tắc CaReFuL

Người Việt học tiếng Pháp hay đọc thừa phụ âm cuối, vì tiếng Việt của chúng ta đọc gần như mọi chữ. Nhưng trong tiếng Pháp, phụ âm cuối từ mặc định là câm: bạn viết ra nhưng không đọc. Ví dụ petit ▸Léa▸Rémi /pə.ti/ (nhỏ) không đọc chữ t, grand ▸Léa▸Rémi /ɡʁɑ̃/ (to, lớn) không đọc chữ d.

May là có một mẹo nhớ gọn cho các phụ âm hay được đọc: CaReFuL - tức bốn chữ C, R, F, L. Đây là những phụ âm cuối thường vẫn được phát âm.

Bốn chữ CaReFuL

Bạn thấy rõ: bốn chữ này được đọc thành tiếng, còn các phụ âm khác ở cuối (t, d, s, x, p, z...) thì thường câm.

Những phụ âm cuối câm hay gặp

Hãy tập nhìn các từ dưới đây và bỏ hẳn phụ âm cuối khi đọc:

Chú ý tard /taʁ/: chữ d câm nhưng chữ r vẫn đọc đúng theo CaReFuL.

Ngoại lệ quan trọng phải nhớ

Quy tắc CaReFuL rất hữu ích, nhưng có vài ngoại lệ bạn buộc phải học thuộc, nếu không sẽ đọc sai:

• Đuôi -er của động từ và một số nghề nghiệp đọc /e/, KHÔNG đọc chữ r: parler ▸Léa▸Rémi /paʁ.le/ (nói), boulanger ▸Léa▸Rémi /bu.lɑ̃.ʒe/ (thợ làm bánh). Đây là ngoại lệ lớn của chữ R.

• Chữ C cuối câm trong vài từ thông dụng: blanc ▸Léa▸Rémi /blɑ̃/ (màu trắng), estomac ▸Léa▸Rémi /ɛs.tɔ.ma/ (dạ dày), tabac ▸Léa▸Rémi /ta.ba/ (thuốc lá).

• Chữ L cuối câm trong gentil ▸Léa▸Rémi /ʒɑ̃.ti/ (tử tế, dễ thương).

• Chữ s số nhiều LUÔN câm: les livres ▸Léa▸Rémi /le livʁ/ (những quyển sách) đọc y hệt số ít về phần đuôi. Bạn nhận biết số nhiều nhờ mạo từ les, không phải nhờ việc phát âm chữ s.

Lỗi người Việt hay mắc

• Đọc thừa phụ âm cuối, biến petit thành "pơ-tít" thay vì /pə.ti/.

• Đọc chữ r trong động từ đuôi -er: nói "pác-lê-rơ" thay vì parler /paʁ.le/.

• Cố đọc chữ s số nhiều thành âm "x" ở cuối từ.

• Đọc chữ c cuối trong blanc, tabac vì tưởng CaReFuL luôn đúng tuyệt đối.

Luyện tập

Đọc to các từ sau, chú ý phụ âm cuối câm hay được đọc:

• sac ▸Léa▸Rémi /sak/ - cái túi (C đọc)

• hiver ▸Léa▸Rémi /i.vɛʁ/ - mùa đông (R đọc)

• actif ▸Léa▸Rémi /ak.tif/ - năng động (F đọc)

• sel ▸Léa▸Rémi /sɛl/ - muối (L đọc)

• grand /ɡʁɑ̃/ - to lớn (D câm)

• parler /paʁ.le/ - nói (đuôi -er)

Và các câu ngắn:

• Il est trop tard. ▸Léa▸Rémi - Muộn quá rồi.

• Je parle avec un ami. ▸Léa▸Rémi - Tôi nói chuyện với một người bạn.

• Le boulanger vend du pain blanc. ▸Léa▸Rémi - Người thợ bánh bán bánh mì trắng.

Nắm được phụ âm cuối rồi, bạn sẽ gặp một loại chữ câm còn tinh tế hơn: chữ e. Đó là nội dung bài kế tiếp.